İran’la nükleer anlaşma imzalanırken Cenevre’deki otelde parti veriliyordu. Tahran, ‘Büyük Şeytan’la Johnny Cash’in ‘Ateş Çemberi’ parçası çalarken uzlaştı.
İran’la 5+1 ülkeleri arasında önceki gün sabaha karşı sağlanan tarihi nükleer anlaşmanın arka planından ilginç ayrıntılar çıktı. AP ajansı ve The Guardian’a göre, Cenevre’de bir araya gelen diplomatların işini zorlaştıran tek şey nükleer mesele değildi. İşte The Guardian’ın ‘Fellini filmi gibi’ nitelemesi yaptığı o gecenin hikâyesi:
MÜZİKLİ MÜZAKERE
– Görüşmelerin cuma günü bitmesi bekleniyordu ancak bir gün uzatma nedeniyle Intercontinental Oteli’nde rezervasyon sorunu yaşandı. Otel, çok önceden planlanan bir partiyi iptal edemedi.
– Anlaşmaya saatler kala, bazı diplomatlar otelin bira koktuğundan şikâyet ediyordu.
– Görüşmeler de parti de uzadıkça, balonlarla süslenmiş otel lobisinde dünyanın en üst düzey diplomatları, gazeteciler ve davetliler bir arada bulundu. Müzakereciler nükleer tesislerin fotoğraflarını incelerken, müzik sesi sürekli dikkat dağıtıyordu.
– Anlaşma, AB Dış Politika Temsilcisi Catherine Ashton sayesinde, son anda yapıldı. Ashton’ın yardımcıları son öneriyi, en üst katlarda kalan İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif’e götürdü.
– İran’la ‘Büyük Şeytan’ olarak gördüğü ABD’yi ‘barıştıran’ anlaşmaya son rötuşlar yapılırken, partiden Johnny Cash’in ‘Ateş Çemberi (Ring of Fire)’ şarkısı yükseliyordu.
– TSİ 03.00’da, oteldeki parti devam ederken, anlaşma Ashton’ın sözcüsü Michael Mann tarafından Twitter’dan duyuruldu.
‘ARALIKTA HAFİFLER’
Tarihi anlaşma İran’ın bazı nükleer faaliyetlerini altı aylığına askıya alması karşılığı yaptırımların hafifletilmesini öngörürken, Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius aralıkta harekete geçeceklerini söyledi. Fabius, AB’nin yaptırımları gelecek ay kadar erken bir tarihte kaldırılabileceğini söyleyerek, “İran’ın nükleer silah ihtimalinden vazgeçtiği gayet açık” dedi.
OBAMA İSRAİL’E TAAHHÜT VERDİ
ABD Başkanı Barack Obama, nükleer anlaşmayı ‘Tarihi hata’ diye niteleyen İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’ya telefon etti. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, Obama “İsrail’e verilen taahhütlere sadık kalacağız” telkininde bulundu. İkilinin nükleer sorunda uzun vadeli çözüm için yürütülecek müzakereler konusunda yakın temasta kalmayı kararlaştırdığı belirtildi.
‘TÜRKİYE OLUMLU ETKİLENECEK’
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran’a yaptırımların hafifletilmesinin Türkiye’yi de olumlu etkileyeceğini söyledi. Bahreyn’i ziyaret eden Davutoğlu, “Anlaşma, özellikle psikolojik güven ortamı oluşması bağlamında önemli” dedi. İran’la çekişme içindeki Suudi Arabistan da, ilk resmi açıklamasında “İyi niyet gösterilirse, kapsamlı çözüm sağlanabilir” ifadesini kullandı.