![](\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/isefam-muduru-doc-dr-kaya_dc302bc.jpg\")
Sakarya \u00dcniversitesi \u0130slam Ekonomisi ve Finans\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (\u0130SEFAM) M\u00fcd\u00fcr\u00fc Do\u00e7. Dr. S\u00fcleyman Kaya, kripto paralara y\u00f6nelik olarak bilgi eksikli\u011finden kaynakl\u0131 olumsuz fetvalar verildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u0130SEFAM M\u00fcd\u00fcr\u00fc Do\u00e7. Dr. S\u00fcleyman Kaya, Bitcoin gibi sanal para birimleri hakk\u0131nda f\u0131khi de\u011ferlendirmede bulundu. \u201cKripto Para Birimleri ve F\u0131khi A\u00e7\u0131dan De\u011ferlendirilmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda kullan\u0131m\u0131 giderek yayg\u0131nla\u015fan sanal para birimlerinin \u2018para\u2019, \u2018finansal varl\u0131k\u2019, \u2018emtia\u2019 gibi bir\u00e7ok tan\u0131m\u0131n\u0131n bulundu\u011funa i\u015faret eden Do\u00e7. Dr. S\u00fcleyman Kaya, ancak bu sanal para birimlerinin fiziksel bir ger\u00e7ekli\u011fe sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Sanal paralara olan g\u00fcvenin ise sistemi kullananlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun yanl\u0131\u015f yapmayaca\u011f\u0131na olan inan\u00e7 ile sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Do\u00e7. Dr. Kaya, \u201cKripto paralar\u0131n de\u011ferlerindeki a\u015f\u0131r\u0131 oynakl\u0131k sebebiyle m\u00fcbadele arac\u0131 ve ortak de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olma i\u015flevlerini yerine getiremedikleri, dolay\u0131s\u0131yla mevcut halleriyle para olarak kabul edilemeyecekleri s\u00f6yleniyor. Ancak kripto paralar\u0131n gelecekte genel kabul g\u00f6ren, daha istikrarl\u0131 bir para birimi olma ihtimali de g\u00fcndemde\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cOlumlu ve olumsuz yakla\u015f\u0131mlar var\u201d<\/p>\n
Sanal paralara temel olan ve ciddi avantajlar\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenen \u201cBlockchain\u201d teknolojisinin zincir gibi birbirine eklemlenmi\u015f bloklardan olu\u015ftu\u011funu belirten Kaya, \u015fu anda tedav\u00fclde yakla\u015f\u0131k bin 400 adet sanal para bulundu\u011funu, bu paralara y\u00f6nelik \u00e7ok farkl\u0131 de\u011ferlendirmeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 olumlu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra a\u015f\u0131r\u0131 olumsuz yakla\u015f\u0131mlar\u0131n da bulundu\u011funu anlatt\u0131. Sanal paralara y\u00f6nelik olarak d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle para transfer etme imkan\u0131, y\u00fcksek i\u015flem h\u0131z\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z para basma imkan\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmas\u0131 gibi olumlu yanlar\u0131n\u0131n oldu\u011funun s\u00f6ylendi\u011fine i\u015faret eden Kaya, buna kar\u015f\u0131l\u0131k de\u011ferindeki a\u015f\u0131r\u0131 dalgalanma, yasa d\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131, yasal d\u00fczenlemelerin olmamas\u0131, vergilendirme zorluklar\u0131 ve elektrik israf\u0131 gibi bir\u00e7ok olumsuz ele\u015ftiriler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u201c\u0130slami a\u00e7\u0131dan da belirsizlik hakim\u201d<\/p>\n
Sanal para birimlerinin \u0130slam hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlili\u011fine de de\u011finen Do\u00e7. Dr. S\u00fcleyman Kaya, bu paralar hakk\u0131nda baz\u0131 devletlerin resmi fetva kurullar\u0131n\u0131n fetva a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bu konuda yetkililerin de bir belirsizlik i\u00e7inde oldu\u011funu ifade eden Kaya, a\u00e7\u0131klama yapt\u0131\u011f\u0131 tespit edilen \u00fc\u00e7 resmi fetva kurulunun tamam\u0131 benzer gerek\u00e7elerle kripto para kullan\u0131m\u0131n\u0131n caiz olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kanaat beyan etti\u011fini ancak sivil olarak yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarda cevaz\u0131 y\u00f6n\u00fcnde fetva verenlerin de mevcut oldu\u011funu ifade etti. Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kripto paralar\u0131n ciddi belirsizlikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, aldanma ve aldatma riski bulundu\u011fu, belirli kesimlerin haks\u0131z ve sebepsiz zenginle\u015fmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klamada bulundu\u011funu kaydeden Kaya, Filistin ve M\u0131s\u0131r fetva kurumlar\u0131n\u0131n da benzer fetvalarda bulundu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, bu fetvalar\u0131n yine Diyanet\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 fetvalara benzer nitelikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u201cOlumsuzluklarda genelleme yap\u0131l\u0131yor\u201d<\/p>\n
Fetvalarda \u00f6zellikle iki konunun g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fine i\u015faret eden Kaya, \u201cBirincisi bin 375 kripto para i\u00e7erisinden sadece Bitcoin \u00fczerine odaklan\u0131lmas\u0131. Halbuki bunlar\u0131n her birinin farkl\u0131 hususiyetleri olabilmektedir. \u00d6zellikle yasakl\u0131k h\u00fckm\u00fc t\u00fcm kripto paralar\u0131 kapsayacak \u015fekilde zikredilmektedir. Fetvalarda \u00f6zel olarak Bitcoinin caiz olmad\u0131\u011f\u0131 dile getirilse de bu fetvalar da kamuoyunda genel anla\u015f\u0131labilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu s\u00f6ylenenlerin sair kripto paralarla ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131na vurgu yapmak daha isabetli olabilirdi. Fetvalarda g\u00f6z ard\u0131 edilen ikinci husus, Bitcoinin kullan\u0131m\u0131yla ilgili her \u015feyin yeknesak kabul edilmesi. Yani al\u0131p satmak ile \u00f6deme yapmak, para transferi yapmakla madencilik yapmak gibi farkl\u0131l\u0131klar\u0131n hepsi ayn\u0131 kabul ediliyor. Halbuki bunlar aras\u0131nda mahiyet itibariyle de \u015fekil itibariyle de me\u015fruiyeti etkileyebilecek \u00f6nemli farklar vard\u0131r. Kumara benzemesi ise \u00e7ok zorlama bir yorum olarak de\u011ferlendirilebilir. Aldatma ve aldanmaya gelince, burada ne t\u00fcr bir aldatmadan bahsedildi\u011fini, kimin kimi aldatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Zira her \u015feyin a\u00e7\u0131k ve \u015feffaf oldu\u011fu ve herkes taraf\u0131ndan denetlenebildi\u011fi bir sistemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SAKARYA \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 \u0130SLAM EKONOM\u0130S\u0130 VE F\u0130NANSI UYGULAMA VE ARA\u015eTIRMA MERKEZ\u0130 (\u0130SEFAM) M\u00dcD\u00dcR\u00dc DO\u00c7. DR. S\u00dcLEYMAN KAYA, KR\u0130PTO PARALARA Y\u00d6NEL\u0130K OLARAK B\u0130LG\u0130 EKS\u0130KL\u0130\u011e\u0130NDEN KAYNAKLI OLUMSUZ FETVALAR VER\u0130LD\u0130\u011e\u0130N\u0130 S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[16554,13426,97386,12759,14512],"class_list":["post-1093937","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim-teknoloji","tag-doc","tag-dr","tag-isefam","tag-kaya","tag-muduru"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1093937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1093937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1093937\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1093937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1093937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1093937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}