﻿{"id":1254615,"date":"2018-08-04T23:01:18","date_gmt":"2018-08-04T20:01:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/isitilan-tutun-urunleri-de-sigara-kadar-zararli\/"},"modified":"2018-08-04T23:01:18","modified_gmt":"2018-08-04T20:01:18","slug":"isitilan-tutun-urunleri-de-sigara-kadar-zararli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com\/?p=1254615","title":{"rendered":"Is\u0131t\u0131lan t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri de sigara kadar zararl\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131\u011fa Evet Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Elif Da\u011fl\u0131, bilin\u00e7lenen insanlar\u0131n sigara kullanmay\u0131 b\u0131rakmas\u0131 nedeniyle kazan\u00e7lar\u0131n\u0131n azalaca\u011f\u0131n\u0131 anlayan t\u00fct\u00fcn \u015firketlerinin piyasaya s\u00fcrd\u00fckleri \u0131s\u0131t\u0131lan t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin de sigara kadar zararl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131, t\u00fct\u00fcn end\u00fcstrisinin, \u00fclkelerin kendilerine vergi indirimi yapmas\u0131n\u0131 ve hatta bu &#8220;yeni \u00fcr\u00fcn&#8221;\u00fcn t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fc kanunlar\u0131ndan muaf tutulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131 sigaradan 20. y\u00fczy\u0131lda 100 milyon ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, i\u00e7me oranlar\u0131 azalmazsa, 21. y\u00fczy\u0131lda bir milyar ki\u015finin \u00f6lece\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek, &#8220;End\u00fcstrinin sadece 2015 y\u0131l\u0131 k\u00e2r\u0131 62 milyar ABD dolar\u0131d\u0131r. Sigaraya ba\u011fl\u0131 y\u0131lda 6.4 milyon ki\u015fi \u00f6lmektedir. Yani \u00f6len her ki\u015fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda end\u00fcstrinin kasas\u0131na 9730 ABD dolar\u0131 girmektedir. End\u00fcstri sigaran\u0131n kanser yapt\u0131\u011f\u0131 ispat edildi\u011fi 1952 y\u0131l\u0131ndan beri bilerek sat\u0131\u015flar\u0131na devam etmektedir. End\u00fcstri halen bilerek insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan bir maddeyi \u00fcretmekte ve sat\u0131\u015f\u0131ndan para kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte maa\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6dedi\u011fi s\u00f6zde bilim insanlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kan\u0131t g\u00f6stererek sigaran\u0131n kanser yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. Hatta 1963 y\u0131l\u0131nda asl\u0131nda sigara de\u011fil nikotin satt\u0131klar\u0131n\u0131 beyan ederken, 1994 y\u0131l\u0131nda nikotinin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapmad\u0131\u011f\u0131na dair ABD senatosu \u00f6n\u00fcnde yemin etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>T\u00fct\u00fcn \u015firketlerinin sigara t\u00fcketimini azaltmak i\u00e7in kanunlar yapan bir\u00e7ok \u00fclkede kanunlar\u0131 durdurmak, zay\u0131flatmak ve i\u015flemez hale getirmek i\u00e7in lobi etkinlikleri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri saptanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fct\u00fcn \u015firketleri bug\u00fcne kadar \u00f6nce filtrenin sigaran\u0131n toksinlerini s\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc; sonra \u201cMild\u201d ve \u201cLight\u201d sigaralar\u0131n daha az katran ve nikotin i\u00e7erdi\u011fini, mentoll\u00fc sigaralar\u0131n daha hafif oldu\u011funu iddia etmi\u015fler ve t\u00fcm bu iddialar sayesinde kazan\u00e7lar\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemi\u015flerdir. Eldeki kan\u0131tlar, t\u00fct\u00fcn \u015firketlerinin bu iddialar\u0131n\u0131n bilerek aldatma oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Is\u0131t\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn, birey ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak de\u011fil, end\u00fcstrinin k\u00e2r\u0131n\u0131 devam ettirmek ve T\u00fct\u00fcn Kontrol\u00fc \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi h\u00fck\u00fcmlerini etkisizle\u015ftirmek i\u00e7in pazarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Da\u011fl\u0131, &#8220;End\u00fcstrinin kendi tahminlerine g\u00f6re 2016 y\u0131l\u0131nda 12.3 milyar dolar hacmindeki \u0131s\u0131t\u0131lan t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc pazar\u0131, 2021 y\u0131l\u0131nda 34 milyar dolara ula\u015facakt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k k\u00fcresel sigara pazar\u0131 7.7 milyar dolar azalacak, ancak buharl\u0131 ve \u0131s\u0131t\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerin pazar\u0131 13.2 milyar dolar artacakt\u0131r. Yine end\u00fcstrinin kendi \u00f6ng\u00f6r\u00fc ve hedeflerine g\u00f6re, 2021 y\u0131l\u0131nda \u00fcr\u00fcn 35 \u00fclkede pazarlanacak ve finansal de\u011fer olarak Japonya, ABD ve T\u00fcrkiye en kazan\u00e7l\u0131 pazarlar olacakt\u0131r. Hatta \u0131s\u0131t\u0131lan t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin sigaraya oranla en fazla sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 pazarlar\u0131n Japonya, T\u00fcrkiye ve G\u00fcney Kore olaca\u011f\u0131 \u015fimdiden duyurulmaktad\u0131r. G\u00f6zlem ve ara\u015ft\u0131rmalar \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin pazarlamas\u0131n\u0131n sadece sigara i\u00e7enlere de\u011fil, ba\u015fta gen\u00e7ler olmak \u00fczere i\u00e7meyen t\u00fcm topluma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Daha \u00f6nemlisi s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcnlerin sigara kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltaca\u011f\u0131na dair kan\u0131t yoktur. Hatta literat\u00fcr iki \u00fcr\u00fcn\u00fcn birlikte kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131na i\u015faret etmektedir. \u00d6te yandan ba\u015far\u0131l\u0131 bir t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fcn\u00fcn temel ilkesi piyasadaki \u00fcr\u00fcn \u00e7e\u015fitlili\u011finin azalt\u0131lmas\u0131d\u0131r. Yeni bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn piyasaya sokulmas\u0131 t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fc olmay\u0131p aksine te\u015fvikidir. Ancak t\u00fcm bu ger\u00e7eklere ra\u011fmen t\u00fct\u00fcn end\u00fcstrisi bu \u00fcr\u00fcn\u00fc baz\u0131 \u00fclkelerde t\u00fct\u00fcn kontrol\u00fc kanunlar\u0131n\u0131 hi\u00e7e saymak \u00fczere kullanmaktad\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131\u011fa Evet Derne\u011fi Sekreteri Prof. Dr.  F\u00fcsun Y\u0131ld\u0131z da, \u201cHalk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in t\u00fct\u00fcn ve nikotinin her \u015fekline kar\u015f\u0131 m\u00fccadele verilmelidir. Bu \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda &#8220;az veya \u00e7ok zararl\u0131&#8221; tan\u0131m\u0131 yapmak bilimsel de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc nikotinin g\u00fcvenilir dozu yoktur. Nikotin her dozda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan bir maddedir. Zaten T\u00fct\u00fcn Kontrol \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi de, h\u00fck\u00fcmetleri, sadece sigaraya de\u011fil nikotin i\u00e7eren t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlere kar\u015f\u0131 toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131lmaktad\u0131r. Oysa end\u00fcstri ge\u00e7en yar\u0131m as\u0131rda her defas\u0131nda \u201cdaha az zararl\u0131\u201d iddias\u0131 ile bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn pazarlamaya kalkt\u0131 ve her defas\u0131nda do\u011fru s\u00f6ylemedikleri anla\u015f\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn de ayn\u0131 noktadalar. O nedenle \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin T\u00fcrkiye\u2019ye girmesine izin vermemeliyiz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131\u011fa Evet Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Osman Elbek, &#8220;T\u00fct\u00fcn \u015firketleri bu yeni \u00fcr\u00fcn ile \u00f6ncelikle sigaran\u0131n zararlar\u0131ndan kayg\u0131 duyan ve b\u0131rakmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar\u0131 daha az zararl\u0131 olduklar\u0131 iddias\u0131yla b\u0131rakmamaya ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. \u00d6te yandan bu uygulama ile iyi niyetli olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne kavu\u015farak toplumsal konumlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Oysa bu firmalar bilerek ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan ve insan \u00f6ld\u00fcren \u00fcr\u00fcn satmaktad\u0131rlar. B\u0131rak\u0131n iyi niyeti, bunlar milyonlarca insan\u0131n dolayl\u0131 da olsa katilidirler. Yap\u0131lmas\u0131 gereken, insanlar\u0131n sigaray\u0131 b\u0131rakmas\u0131 ve sigara yerine alternatif \u00fcr\u00fcn sunulmamas\u0131d\u0131r. Yirmibirinci y\u00fczy\u0131lda bir milyar insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtarmak istiyorsak t\u00fct\u00fcn \u015firketlerinin iflas etmesini ve bu \u00f6l\u00fcm end\u00fcstrisinin faaliyetlerine son vermesini sa\u011flamal\u0131y\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SA\u011eLI\u011eA EVET DERNE\u011e\u0130 BA\u015eKANI PROF. DR. EL\u0130F DA\u011eLI, ISITILAN T\u00dcT\u00dcN \u00dcR\u00dcNLER\u0130N\u0130N DE S\u0130GARA KADAR ZARARLI OLDU\u011eUNU S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,20],"tags":[94804,18921,3662,3666,14335,24113],"class_list":["post-1254615","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","category-turkiye","tag-isitilan","tag-kadar","tag-sigara","tag-tutun","tag-urunleri","tag-zararli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1254615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1254615"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1254615\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1254615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1254615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1254615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}