![](\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/kacak-elektrik-ile-sulanan-alanlar-rengini-boyle-belli-ediyor_f58ab0d.jpg\")
Ka\u00e7ak elektrik ile sulanan tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n uydudan takip edilmesine y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7al\u0131\u015fma ile ka\u00e7ak olarak kullan\u0131lan elektrik ile sulanan alanlar renklendirme y\u00f6ntemiyle tespit edilebiliyor. Koordinatlar yard\u0131m\u0131yla elektrik da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerince ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesi planlan\u0131yor.<\/p>\n
Zonguldak B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi Geomatik M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u015eenol Hakan Kuto\u011flu ve \u00c7ukurova \u00dcniversitesi Harita M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ar\u015f. G\u00f6r. Dr. Ali \u0130hsan \u015eekertekin, tar\u0131m alanlar\u0131nda ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131m\u0131n\u0131n uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleriyle tespit edilebilmesini sa\u011flayan bir \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n
Tarlalarda a\u00e7\u0131lan kuyulardan elektrikli pompalar vas\u0131tas\u0131yla sulama yapman\u0131n yayg\u0131n bir sulama \u015fekli oldu\u011funu ifade eden Hakan Kuto\u011flu, bu uygulamada ise elektrik hatlar\u0131ndan ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131m\u0131n\u0131n da yayg\u0131n olmas\u0131 sebebiyle trafolardan yo\u011fun elektrik \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ra\u011fmen, ka\u00e7ak kullan\u0131m\u0131n ise faturaland\u0131r\u0131lamad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Ortaya konulan \u00e7al\u0131\u015fmada ise y\u0131l\u0131n de\u011fi\u015fik zamanlar\u0131nda al\u0131nan uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015fleme teknikleri kullan\u0131larak de\u011ferlendirilip, farkl\u0131 zamanlara ait g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerdeki renk ayr\u0131\u015fmalar\u0131 sulanan alanlar ile sulanmayan alanlar\u0131n tespitine olanak tan\u0131yor. Bu veri trafolarda elektrik kullan\u0131m\u0131 verisiyle birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde potansiyel ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131lan alanlar\u0131 nokta at\u0131\u015f\u0131 olarak tespit etmek m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor.<\/p>\n
\u201cKa\u00e7ak kullan\u0131m\u0131 nokta at\u0131\u015f\u0131 ile tespit m\u00fcmk\u00fcn\u201d<\/p>\n
Gazetecilere a\u00e7\u0131klamada bulunan Kuto\u011flu, ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma ile ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131lan arazilerin koordinatlar yard\u0131m\u0131 ile tespitinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa vurgu yapt\u0131. Kuto\u011flu, Bilindi\u011fi \u00fczere \u00fclkemizde enerji da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerinin en \u00f6nemli problemlerinden bir tanesi kay\u0131p ka\u00e7ak elektrik konusudur. Bu kay\u0131p ka\u00e7ak elektrik konusu nedeniyle enerji da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketleri b\u00fcy\u00fck ekonomik kayba u\u011fruyor. Dolay\u0131s\u0131yla bunun faturas\u0131 t\u00fcm topluma \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. Bu kay\u0131p ka\u00e7akta da en \u00f6nemli pay\u0131 tutan durumlardan bir tanesi de baz\u0131 b\u00f6lgelerimizdeki tar\u0131msal alanlarda ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131mlar\u0131. Elektrik paras\u0131 \u00f6demeyen baz\u0131 tar\u0131mla u\u011fra\u015fan ki\u015filer kamyonlar\u0131n \u00fczerine ka\u00e7ak trafolar koyarak gezdiriyorlar ve elektrik hatlar\u0131ndan bu trafolar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla elektrik \u00e7ekip tarlalar\u0131n\u0131 sulama yoluna gidiyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla enerji da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketleri i\u00e7in bunlarla m\u00fccadele \u00e7ok \u00f6nemli bir konuyu olu\u015fturuyor. Bu anlamda da biz \u00c7ukurova \u00dcniversitesi Harita M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. Ali \u0130hsan \u015eekertekin ile bir \u00e7al\u0131\u015fma geli\u015ftirebilir miyiz acaba dedik. Potansiyel alanlar\u0131n yakalan\u0131p ortaya konulabilmesi amac\u0131yla uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden yer duvar\u0131n\u0131n 800 kilometre yukar\u0131s\u0131na konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme uydular\u0131 var\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201c\u00c7ok geni\u015f alanlar h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tespit edilebiliyor\u201d<\/p>\n
Uydulardan elde edilen veriler do\u011frultusunda su i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek b\u00f6lgelerin tespit edilebilece\u011fini ifade eden Kuto\u011flu, sulanan arazideki kullan\u0131lan elektrik ile faturaland\u0131r\u0131lan elektrik aras\u0131ndaki fark do\u011frultusunda ka\u00e7ak kullan\u0131m\u0131n tespit edilebildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131m\u0131 potansiyeli olabilecek \u00e7ok geni\u015f alanlar\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tespit edilebildi\u011fine vurgu yapan Kuto\u011flu, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n
\u201cBu uydular renk skalas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik bantlar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler alabiliyorlar. Yak\u0131n k\u0131z\u0131l\u00f6tesi bantlarda g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler alabiliyorlar. Avrupa Uzay Ajans\u0131\u2019n\u0131n centrel isimli uydusunun verilerine kullanarak bir \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n esas\u0131 zemindeki bitkilerinin geli\u015fimi ve su i\u00e7eriklerinin izlenmesine ba\u011fl\u0131 olarak sulanm\u0131\u015f alanlar\u0131n tespitine dayal\u0131. Burada ka\u00e7ak elektri\u011fi nas\u0131l g\u00f6zlemleyebilirsiniz? \u015e\u00fcphelendi\u011finiz alanlar\u0131 uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini kullanarak su i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek b\u00f6lgeleri tespit edebiliyorsunuz. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar\u0131 enerji da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerimizin trafolar\u0131ndaki yo\u011fun elektrik kullan\u0131m\u0131 ve faturaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bedel ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman e\u011fer yo\u011fun elektrik kullan\u0131m\u0131 ve faturalama bedeli birbiri aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131klar varsa bir de uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde ayn\u0131 b\u00f6lgede sulanm\u0131\u015f alan \u00e7\u0131k\u0131yorsa o zaman buras\u0131 potansiyel olarak ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131m\u0131yla sulama yap\u0131lan aday alan olmaya d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir ve yerinde gidip tespit yap\u0131p ger\u00e7ekten de burada a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir kuyudan veya ba\u015fka \u015fekilde pompalar kullanarak ka\u00e7ak elektrik yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan nokta at\u0131\u015f\u0131 yaparak tespit etmek m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Bu uydular\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri istasyonlardan al\u0131n\u0131p bir tak\u0131m yaz\u0131l\u0131mlar yard\u0131m\u0131yla g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015flemeye tabi tutuyoruz. Bunlar\u0131 geometrik d\u00fczeltmeye, radyometrik d\u00fczeltme ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz d\u00fczeltmeler yoluyla amac\u0131m\u0131za uygun bir \u015fekilde de\u011ferlendiriyoruz. Bunun sonucunda da birbirinden su i\u00e7eri\u011fi farkl\u0131 olan alanlar\u0131 farkl\u0131 renk tonlar\u0131yla g\u00f6sterebiliyoruz. Su i\u00e7eri\u011fi farkl\u0131 olan arsalar farkl\u0131 renkle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin siyah ve kahverengi olan alanlar su i\u00e7eri\u011fi d\u00fc\u015f\u00fck veya sulanmam\u0131\u015f alanlar olarak g\u00f6z\u00fckebilir. Dolas\u0131yla burada ka\u00e7ak elektrik ile sulama potansiyeli d\u00fc\u015f\u00fck olacakt\u0131r. Ama mavi renge do\u011fru gidildik\u00e7e su i\u00e7eri\u011finin daha fazla oldu\u011fu kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar sulanan alanlar, buradaki trafolar\u0131m\u0131zda e\u011fer elektrik kullan\u0131m\u0131 ile faturalar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir dengesizlik varsa yo\u011fun kullan\u0131mdan kaynakl\u0131 olabilir. Bunlar\u0131n koordinatlar\u0131 belli oldu\u011fu i\u00e7in denetim g\u00f6revlileri gidip ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131m yap\u0131lan tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131 tespit etmeleri m\u00fcmk\u00fcn. Bu \u015fekilde \u00e7ok geni\u015f alanlar\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde incelemek ve g\u00f6zden ge\u00e7irmek m\u00fcmk\u00fcn. Enerji da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerimiz de bu y\u00f6nde \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7erisinde olurlarsa kay\u0131p ka\u00e7ak bedellerinin daha d\u00fc\u015f\u00fck mebla\u011flara indirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu da toplumumuz \u00fczerindeki elektrik faturas\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fcn daha az olmas\u0131na neden olur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirken amac\u0131m\u0131z buydu.\u201d