﻿{"id":169658,"date":"2015-11-30T13:48:52","date_gmt":"2015-11-30T11:48:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/turkiyede-aidsli-hasta-sayisi-artiyor\/"},"modified":"2015-11-30T13:48:56","modified_gmt":"2015-11-30T11:48:56","slug":"turkiyede-aidsli-hasta-sayisi-artiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com\/?p=169658","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de AIDS\u2019li Hasta Say\u0131s\u0131 Art\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/turkiyede-aidsli-hasta-sayisi-artiyor_babae15.jpg\" width=\"600\">T\u00fcrkiye\u2019de AIDS\u2019li hasta say\u0131s\u0131 art\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de AIDS\u2019in artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden  T\u00fcrk Klinik  Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi (KL\u0130M\u0130K), HIV\/AIDS \u00c7al\u0131\u015fma Grubu Genel Sekreteri Do\u00e7. Dr. Asuman \u0130nan, \u201cVakalar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu 25-49 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r ve etkilenen bireylerin y\u00fczde 83\u2019\u00fc erkektir. Yeni olgu say\u0131s\u0131 her y\u0131l artmaktad\u0131r.2014 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 6 ay\u0131nda 632;  2015 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 6 ay\u0131nda ise 893 yeni olgu bildirilmi\u015ftir\u201d dedi.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan ilk kez, 1988 y\u0131l\u0131nda ise  1 Aral\u0131k \u201dD\u00fcnya AIDS G\u00fcn\u00fc\u201d olarak ilan edildi.  Bu tarihten itibaren 1 Aral\u0131k\u2019ta HIV\/AIDS\u2019e dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da etkinlik d\u00fczenleniyor. Bu y\u0131l\u0131n temas\u0131  \u201charekete ge\u00e7me zaman\u0131: \u015fimdi\u201d  olarak belirlendi. T\u00fcrk Klinik Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi  (KL\u0130M\u0130K) Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u00d6nder  Erg\u00f6n\u00fcl, Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in AIDS ile m\u00fccadele kurulu\u015fu UNAIDS\u2019in 2015 raporuna g\u00f6re ,  d\u00fcnya genelinde  36.9 milyon ki\u015finin HIV vir\u00fcs\u00fc ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n<p>Prof. Dr. \u00d6nder  Erg\u00f6n\u00fcl, \u201cRaporda, AIDS ile k\u00fcresel m\u00fccadele kapsam\u0131nda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131l i\u00e7inde \u00e7abalar iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa, 22 milyon AIDS\u2019e ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcn ve 28 milyon yeni HIV vakas\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilece\u011fi vurguland\u0131. Rapora g\u00f6re, d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 36,9 milyon ki\u015fi HIV virusu ta\u015f\u0131yor. Ancak 17,1 milyon ki\u015finin HIV virusu ta\u015f\u0131mas\u0131na ra\u011fmen durumun fark\u0131nda bile olmad\u0131klar\u0131 tahmin ediliyor. Bunun yan\u0131nda, 22 milyon HIV ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n tedaviye eri\u015fimi bulunmuyor ve bunlar\u0131n 1,8 milyonunu \u00e7ocuklar olu\u015fturuyor. UNAIDS, 2030 y\u0131l\u0131na kadar AIDS\u2019i tamamen bitirmeyi hedefliyor. 2000 y\u0131l\u0131ndan bu yana 25,3 milyon ki\u015fi AIDS ile ili\u015fkili hastal\u0131klar nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Her y\u0131l 220 bini \u00e7ocuk olmak \u00fczere, 2 milyon ki\u015fi HIV ile infekte olmaktad\u0131r.  Yine her y\u0131l 150 bini  \u00e7ocuk olmak \u00fczere, 1,2 milyon ki\u015fi bu hastal\u0131k nedeniyle \u00f6lmektedir. Bu son derece y\u00fcksek rakamlara ra\u011fmen, genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda, HIV ile infekte olma oran\u0131 eri\u015fkinlerde y\u00fczde 35,  \u00e7ocuklarda y\u00fczde 58; hastal\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm oran\u0131 y\u00fczde 42 oran\u0131nda azalm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Klinik  Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi (KL\u0130M\u0130K), HIV\/AIDS \u00c7al\u0131\u015fma Grubu Genel Sekreteri Do\u00e7. Dr. Asuman \u0130nan, T\u00fcrkiye\u2019de 1985\u2019ten,  Haziran 2015\u2019e kadar toplam 10 bin 475  HIV\/ AIDS vakas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Asuman \u0130nan, \u201cGer\u00e7ek say\u0131n\u0131n daha fazla oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Vakalar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu 25-49 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r ve etkilenen bireylerin y\u00fczde 83\u2019\u00fc erkektir. \u00dclkemizde hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na ra\u011fmen, yeni olgu say\u0131s\u0131 her y\u0131l artmaktad\u0131r. 2014 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 6 ay\u0131nda 632; 2015 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 6 ay\u0131nda ise 893 yeni olgu bildirilmi\u015ftir. \u00dclkemiz n\u00fcfusunun gen\u00e7 olmas\u0131, n\u00fcfus hareketlili\u011fi, turizm \u00fclkesi olmam\u0131z, kay\u0131ts\u0131z \u00e7al\u0131\u015fan seks i\u015f\u00e7ilerinin artmas\u0131, damari\u00e7i uyu\u015fturucu kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131, korunmaya y\u00f6nelik d\u00fczenli e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131, HIV ile ya\u015fayanlara y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam etmesi gibi \u00e7ok say\u0131da fakt\u00f6r bu art\u0131\u015f\u0131n nedeni olabilir.  Kesin say\u0131 bilinmemekle birlikte kad\u0131n olgular\u0131n \u00e7o\u011funa vir\u00fcs e\u015finden bula\u015fmaktad\u0131r. \u00d6zellikle e\u015fleri ileri d\u00f6nem HIV\/AIDS olgusu ise ve hayat\u0131n\u0131 kaybederse, kad\u0131nlar hastal\u0131\u011f\u0131n getirdi\u011fi y\u00fck\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve kendilerinin ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken,  hem ekonomik hem de sosyal olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sorunlar ya\u015famaktad\u0131rlar\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. \u0130nan, y\u0131llar i\u00e7erisindeki geli\u015fmelere g\u00f6z att\u0131klar\u0131nda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu konuda olduk\u00e7a duyarl\u0131 oldu\u011funu belirterek, \u201c\u00d6rne\u011fin \u00fclkemizde HIV\/AIDS olgular\u0131n\u0131n tan\u0131 ve tedaviye \u00fccretsiz olarak ula\u015fabilmeleri, g\u00f6n\u00fcll\u00fc test ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k merkezlerinin kurulmas\u0131, HIV tan\u0131 ve tedavi rehberinin yay\u0131mlanmas\u0131 bu yakla\u015f\u0131m\u0131n sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Ancak olgular\u0131n art\u0131\u015f\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu konuda daha yap\u0131lacak \u00e7ok i\u015f oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla korunmas\u0131z cinsel temas, kan ve kan \u00fcr\u00fcnleri, damari\u00e7i uyu\u015fturucu kullan\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortak enjekt\u00f6r kullan\u0131m\u0131 ve anneden bebe\u011fe ge\u00e7i\u015f ba\u015fl\u0131ca bula\u015f yollar\u0131d\u0131r. Vir\u00fcs d\u0131\u015f ortamda uzun s\u00fcre canl\u0131 kalamaz ve \u00e7ama\u015f\u0131r suyu gibi dezenfektanlara duyarl\u0131d\u0131r. Dokunmak, el s\u0131k\u0131\u015fmak, \u00f6p\u00fc\u015fmek,sar\u0131lmak, ayn\u0131 saunay\u0131, havuzu, banyoyu, tuvaleti, taba\u011f\u0131, barda\u011f\u0131, \u00e7atal\u0131, ka\u015f\u0131\u011f\u0131 kullanmak, ayn\u0131 giysileri giymek, telefon kulakl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zya\u015f\u0131, ter, t\u00fck\u00fcr\u00fck, sivrisinek, b\u00f6cek, ar\u0131 sokmas\u0131 ile HIV bula\u015fmamaktad\u0131r. D\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de HIV\/AIDS vakalar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck ma\u011fduriyet  hala damgalanma ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131kt\u0131r. Yeni ila\u00e7lar\u0131n k\u0131sa ve uzun d\u00f6nemde etkinlikleri daha fazlad\u0131r ve bu ila\u00e7lar ile hastalar\u0131n fiziksel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc bozan, ya\u015fam kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcren yan etkilerin g\u00f6r\u00fclme riski b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azalm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca son d\u00f6nemde kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n tek tablette sunulmas\u0131 ile hastalara kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur. Yine a\u015f\u0131lar ve \u00f6zellikle vir\u00fcs\u00fcn v\u00fccuttan tamamen at\u0131lmas\u0131 yani \u201ck\u00fcr\u201d son d\u00f6nemde \u00fczerinde en \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ve konu\u015fulan konulard\u0131r. Yani yak\u0131n bir gelecekte hastal\u0131\u011f\u0131n tamamen tedavi edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacak gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir\u201d ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Asuman \u0130nan HIV\/A\u0130DS\u2019in \u00f6nlenmesi i\u00e7in yap\u0131lacaklar oldu\u011funu vurgulayarak, \u201cSonu\u00e7 olarak, HIV\/AIDS art\u0131k \u00f6l\u00fcmc\u00fcl de\u011fil kronik bir hastal\u0131kt\u0131r. \u00dclkemizde vaka say\u0131s\u0131 artmaktad\u0131r ve hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131 ve tedavisinin yan\u0131nda \u00f6nlenmesi de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bunu sa\u011flaman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 toplumun \u00f6ncelikle cinsel aktif ya\u015ftaki bireylerinin hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fma yollar\u0131 ve  korunma y\u00f6ntemleri konusunda e\u011fitilmesi, bu konudaki fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Tek e\u015flilik ve kondom kullan\u0131m\u0131 bilinen etkili korunma yollar\u0131d\u0131r. Yine erken tan\u0131 ve tedavinin sa\u011flanmas\u0131, sadece hastalar\u0131n ya\u015fam kalitesi ve s\u00fcresini artt\u0131rmayacak, ayn\u0131 zamanda vir\u00fcs\u00fcn  toplumda yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine de \u00f6nemli katk\u0131da bulunacakt\u0131r\u201d dedi.<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-169658 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon '>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/www.erzhaber.com\/?attachment_id=169661'>T\u00fcrkiye\u2019de AIDS\u2019li Hasta Say\u0131s\u0131 Art\u0131yor<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PROF. DR. \u00d6NDER  ERG\u00d6N\u00dcL, \u201cRAPORDA, AIDS \u0130LE K\u00dcRESEL M\u00dcCADELE KAPSAMINDA \u00d6N\u00dcM\u00dcZDEK\u0130 BE\u015e YIL \u0130\u00c7\u0130NDE \u00c7ABALAR \u0130K\u0130 KATINA \u00c7IKARILIRSA, 22 M\u0130LYON AIDS\u2019E BA\u011eLI \u00d6L\u00dcM\u00dcN VE 28 M\u0130LYON YEN\u0130 HIV VAKASININ \u00d6NLENEB\u0130LECE\u011e\u0130 VURGULANDI.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,20],"tags":[31028,15717,2154,15178,1723],"class_list":["post-169658","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","category-turkiye","tag-aidsli","tag-artiyor","tag-hasta","tag-sayisi","tag-turkiyede"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/169658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=169658"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/169658\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=169658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=169658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=169658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}