﻿{"id":171035,"date":"2015-12-01T08:48:11","date_gmt":"2015-12-01T06:48:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erzurumflas.com\/34-yilda-34-milyon-olum\/"},"modified":"2015-12-01T08:48:14","modified_gmt":"2015-12-01T06:48:14","slug":"34-yilda-34-milyon-olum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erzhaber.com\/?p=171035","title":{"rendered":"34 Y\u0131lda 34 Milyon \u00d6l\u00fcm"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/34-yilda-34-milyon-olum_9449784.jpg\" width=\"600\">AIDS\u2019in ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 1981 y\u0131l\u0131ndan bug\u00fcne kadar d\u00fcnyada 34 milyon ki\u015finin AIDS\u2019e ba\u011fl\u0131 olarak hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>Konuyla ilgili a\u00e7\u0131klamalarda bulunan T\u00fcrkiye Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyolojisi Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve ayn\u0131 zamanda Karadeniz Teknik \u00dcniversitesi (KT\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyolojisi Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u0130ftihar K\u00f6ksal, AIDS\u2019ten 34 y\u0131lda 34 milyon ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini belirterek sadece 2014 y\u0131l\u0131nda ise d\u00fcnya genelinde 2 milyon yeni hasta tespit edildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada AIDS veya HIV enfeksiyonu konusunda toplum fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla 1988 y\u0131l\u0131ndan beri 1 Aral\u0131k G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn \u2019D\u00fcnya AIDS G\u00fcn\u00fc\u2019 olarak kabul edildi\u011fini belirten Dr. K\u00f6ksal, \u201cAIDS ilk kez 1981 y\u0131l\u0131nda tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve neden olan vir\u00fcs 1984 y\u0131l\u0131nda izole edilerek HIV ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu vir\u00fcs v\u00fccudun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini zay\u0131flatarak hastay\u0131 tedavisi zor ve a\u011f\u0131r seyirli ba\u015fka hastal\u0131klara (enfeksiyonlar ve kanser) yatk\u0131n hale getirmektedir. Konu hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f ve eksik bilgi, hastal\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131nda ve kontrol alt\u0131na al\u0131namamas\u0131ndan \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. 2011\u2019den 2015\u2019e kadar\u2019s\u0131f\u0131ra ula\u015fmak: s\u0131f\u0131r yeni enfeksiyon, s\u0131f\u0131r ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k ve s\u0131f\u0131r \u00f6l\u00fcm olarak benimsenen tema, 2015 y\u0131l\u0131 i\u00e7in ABD\u2019de \u2018\u015eimdi eylem zaman\u0131\u2019 olarak belirlenmi\u015ftir\u201d dedi.<\/p>\n<p>D\u00dcNYADA HIZLA YAYILMAYA DEVAM ED\u0130YOR<\/p>\n<p>AIDS\u2019in t\u00fcm d\u00fcnyada h\u0131zla yay\u0131lmaya devam etti\u011fine dikkat \u00e7eken Dr. K\u00f6ksal, bug\u00fcne kadar 34 milyon ki\u015finin AIDS ili\u015fkili sebeplerden hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini s\u00f6yledi. K\u00f6ksal &#8220;G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 37 milyon ki\u015fi (bunlar\u0131n 2.6 milyonu \u00e7ocuk hasta olmak \u00fczere) HIV vir\u00fcs\u00fc ile enfekte durumdad\u0131r. Bug\u00fcne kadar 34 milyon ki\u015fi de AIDS ili\u015fkili sebeplerden dolay\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Sadece 2014\u2019de d\u00fcnya genelinde 2 milyon yeni hasta tespit edilmi\u015f, 1.2 milyon ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. D\u00fcnya HIV\u2019in yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ve durdurmada k\u00fcresel hedefe ula\u015fmada, 2000 y\u0131l\u0131ndan buyana uzun yol kat etti. Yeni enfeksiyonlar, 2000 y\u0131l\u0131ndan beri y\u00fczde 35 oran\u0131nda d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve AIDS ile ilgili \u00f6l\u00fcmler y\u00fczde 24 oran\u0131nda azalm\u0131\u015ft\u0131r. 16 milyon ki\u015fi \u015fu anda antiretroviral tedaviye ula\u015fabilmekte olup bu hastalar\u0131n 11 milyonu Afrika\u2019dad\u0131r. Afrika\u2019da 10 milyon erkek s\u00fcnnet i\u00e7in g\u00f6n\u00fcll\u00fc oldu. S\u00fcnnet erkeklerde HIV riskini y\u00fczde 60 oran\u0131nda azalt\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE VE KARADEN\u0130Z B\u00d6LGES\u0130\u2019NDE DURUM<\/p>\n<p>Dr. K\u00f6ksal, T\u00fcrkiye\u2019de yeni hasta say\u0131s\u0131n\u0131n h\u0131zla artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 her g\u00fcn 6 yeni hasta tespit edildi\u011fini ifade ederek \u201cSa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re, \u00fclkemizde 2014 y\u0131l\u0131 sonuna kadar 9 bin 582 HIV pozitifli\u011fi tespit edilmi\u015ftir. 2015 y\u0131l\u0131 sonuna kadar bu rakam\u0131n 11 bini ge\u00e7ece\u011fi tahmin edilebilir. Her y\u0131l giderek artan yeni hasta say\u0131s\u0131n\u0131n son 4 y\u0131l i\u00e7inde katlanarak h\u0131zla art\u0131\u015f\u0131 dikkat \u00e7ekmektedir. \u00dclkemizde halen her g\u00fcn 6 yeni hasta tespit edilmektedir. Hastalar\u0131n yar\u0131s\u0131 \u0130stanbul\u2019da tan\u0131 ve tedavi almaktad\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Karadeniz B\u00f6lgesi\u2019nde vaka say\u0131s\u0131n\u0131n olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. \u0130ftihar K\u00f6ksal, \u201cB\u00f6lgemiz i\u00e7in \u00e7ok iyi \u015feyler s\u00f6ylemeyece\u011fim. B\u00f6lgemizde de vaka say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksek. Yeni vakalar\u0131n eklendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Her ay iki yeni vaka g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir rakam. Biz istiyoruz ki; insanlar bu hastal\u0131ktan korunma yollar\u0131n\u0131 bilsinler. Hastalar te\u015fhis edilsin\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>AIDS HER T\u00dcRL\u00dc C\u0130NSEL TEMASLA BULA\u015eIYOR<\/p>\n<p>AIDS\u2019nin her t\u00fcrl\u00fc cinsel temasla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Prof. Dr. \u0130ftihar K\u00f6ksal, \u201cKan ve meni gibi v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131nda vir\u00fcs yo\u011fun olarak bulunmakta ve bula\u015fmada rol almaktad\u0131r. En s\u0131k bula\u015fma \u015fekli korunmas\u0131z yap\u0131lan cinsel temast\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc cinsel temas bula\u015fma riski olu\u015fturur. Uyu\u015fturucu damar i\u00e7i madde kullanan ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131n ortak enjekt\u00f6rleri kullanmalar\u0131 da \u00f6nemli bir bula\u015fma riski olu\u015fturmaktad\u0131r. Kan ve kan \u00fcr\u00fcnleri ile bula\u015fma m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu y\u00fczden \u00fclkemizde 1987 y\u0131l\u0131ndan beri t\u00fcm kan ve kan \u00fcr\u00fcnlerinin HIV y\u00f6n\u00fcnden test edilmesi zorunlu hale getirilmi\u015ftir. Bir \u00f6nemli bula\u015fma yolu da anneden bebe\u011fe gebelik s\u00fcresince, do\u011fum s\u0131ras\u0131nda emzirme ile bula\u015ft\u0131r. AIDS, \u00f6p\u00fc\u015fmek, tokola\u015fmak ve dokunmakla bula\u015fmaz. T\u00fck\u00fcr\u00fck, ter, g\u00f6z ya\u015f\u0131 ve idrar gibi v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131nda vir\u00fcs bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle \u00f6p\u00fc\u015fmek, tokala\u015fmak, dokunmak, sar\u0131lmak, ortak du\u015f-banyo alanlar\u0131n\u0131 ve tuvaletleri kullanmakla bula\u015fmaz\u201d dedi.<\/p>\n<p>AIDS \u00d6NLENEB\u0130L\u0130R B\u0130R HASTALIKTIR<\/p>\n<p>K\u00f6ksal, AIDS\u2019in \u00f6nlenebilir bir hastal\u0131k oldu\u011funu vurgulayarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cKan ve meni gibi v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131 ile temastan korunarak hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu y\u00fczden tek e\u015flilik ve korunmal\u0131 cinsel temas bula\u015f\u0131n \u00f6nlenmesinde \u00f6nem  kazanmaktad\u0131r. Uyu\u015fturucu ve damar i\u00e7i madde kullan\u0131mlar\u0131ndan uzak durulmas\u0131 ve ortak enjekt\u00f6rlerin kullan\u0131lmamas\u0131 \u00f6nemlidir. Bula\u015fma riski olu\u015fturan davran\u0131\u015f ve durumlardan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. HIV ile enfekte olmu\u015f ki\u015filere ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. HIV ile enfekte olmu\u015f ki\u015filere ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lmamas\u0131, bu ki\u015filerin hi\u00e7bir \u015fekilde su\u00e7lanmamas\u0131, yarg\u0131lanmamas\u0131 ve toplumdan d\u0131\u015flanmamas\u0131 gerekir.  Erken tan\u0131 ile vir\u00fcs daha erken kontrol alt\u0131na al\u0131nabilir. Hastal\u0131k ne kadar erken tan\u0131n\u0131rsa o kadar erken tedavi ile kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olur. Halen d\u00fcnya genelinde enfekte hastalar\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n hastal\u0131klar\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi tahmin edilmektedir. Bu y\u00fczden, bula\u015f riski olu\u015fturan cinsel temas\u0131  olan veya \u015f\u00fcphe duyan ki\u015filerin HIV ve cinsel yolla bula\u015fan di\u011fer hastal\u0131klar y\u00fcn\u00fcnden test yapt\u0131rmas\u0131 \u00f6nemlidir.\u201d<\/p>\n<p>AIDS\u2019\u0130 \u00d6NLEYECEK B\u0130R A\u015eI HALEN YOK<\/p>\n<p>D\u00fcnyada hen\u00fcz AIDS \u00f6nleyecek bir a\u015f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Prof Dr. \u0130ftihar K\u00f6ksal, \u201cHIV enfeksiyonunu \u00f6nleyecek a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olmakla beraber g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hen\u00fcz kullan\u0131labilir a\u015f\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Ancak, bula\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyecek \u00f6nlemlerle hastal\u0131ktan korunmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00dclkemizde HIV enfeksiyonunun h\u0131zla yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemede toplumsal fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 ve do\u011fru bilgilendirme b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. D\u00fcnya AIDS G\u00fcn\u00fc vas\u0131tas\u0131yla hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fma yollar\u0131 ve hastal\u0131ktan korunma yollar\u0131 konusunda toplumumuzun dikkatlerini \u00e7ekerek hassasiyetin artmas\u0131n\u0131 beklemekteyiz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DR.\u0130FT\u0130HAR K\u00d6KSAL, AIDS KONUSUNDA \u00d6NEML\u0130 A\u00c7IKLAMALARDA BULUNDU<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,20],"tags":[10636,3485,13988],"class_list":["post-171035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","category-turkiye","tag-milyon","tag-olum","tag-yilda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/171035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=171035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/171035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=171035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=171035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erzhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=171035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}