![](\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/raynaud-belirtisi-romatizmanin-habercisi-olabilir_ee946db.jpg\")
Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi (OM\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131-Romatoloji Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Mehmet Sayarl\u0131o\u011flu, raynaud belirtisinin(RB) so\u011fu\u011fa maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda el ve ayaklarda kan damarlar\u0131nda daralma sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, RB\u2019nin romatizma habercisi olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Raynaud(uzuvlarda olu\u015fan bir kan dola\u015f\u0131m rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131) belirtisinin el veya ayak parmak u\u00e7lar\u0131nda so\u011fu\u011fa maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bazen de stresle birlikte olu\u015fan mavi-mor renk de\u011fi\u015fiklikleri oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Mehmet Sayarl\u0131o\u011flu, RB\u2019nin kan damarlar\u0131nda daralma sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Deriye giden kan damarlar\u0131n\u0131n normalde so\u011fuk havalarda \u0131s\u0131 kayb\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in darald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Sayarl\u0131o\u011flu, ancak RB\u2019de bu s\u00fcrecin uzad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bir s\u00fcre sonra kanlanman\u0131n bozulmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak damarlarda oksijen seviyesinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve deride mavi-mor renk de\u011fi\u015fikli\u011finin oldu\u011funu ifade eden Sayarl\u0131o\u011flu, genellikle mavi-mor renk de\u011fi\u015fikli\u011fini takiben damarlarda bir geni\u015flemenin oldu\u011funu, parmak u\u00e7lar\u0131n\u0131n yeniden pembe ve k\u0131rm\u0131z\u0131 hale d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getirdi.<\/p>\n
RAYNAUD BEL\u0130RT\u0130S\u0130N\u0130N G\u00d6R\u00dcLME SIKLI\u011eI<\/p>\n
RB\u2019nin beraberinde herhangi bir hastal\u0131k olmayabilece\u011fini belirten Sayarl\u0131o\u011flu, “Biz buna birincil-primer RB (PRB) ad\u0131n\u0131 veririz. Bazen de ba\u015fka bir hastal\u0131\u011f\u0131n bir \u00f6n belirtisi \u015feklinde veya hastal\u0131\u011f\u0131n seyri s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilir ki, buna ikincil-sekonder RB (SRB) ad\u0131n\u0131 veririz. RB\u2019nin toplumda y\u00fczde 3-5 gibi bir g\u00f6r\u00fclme oran\u0131 vard\u0131r. PRB en s\u0131k gen\u00e7 bayanlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Genetik bir y\u00f6n\u00fc de vard\u0131r, PRB olanlar\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda da benzer belirtiler olabilir. PRB\u2019nde tedaviye cevap genellikle iyidir, genellikle \u00f6nemli bir probleme yol a\u00e7maz. SRB s\u0131kl\u0131kla sistemik skleroz (skleroderma), SLE, Sj\u00f6gren sendromu, Anti-fosfolipid sendrom, polimiyozit-dermatomiyozit, romatoid artrit gibi iltihapl\u0131 romatizmal hastal\u0131klar\u0131n seyri s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda v\u00fccut savunma sisteminden kaynaklanan ba\u015fka sistemlere ait hastal\u0131klara da e\u015flik edebilir” dedi.<\/p>\n
\u201cRAYNAUD BEL\u0130RT\u0130S\u0130 (RB), SADECE PARMAKLARDA ORTAYA \u00c7IKMAZ\u201d<\/p>\n
RB\u2019nin sadece parmaklarda g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini vurgulayan Sayarl\u0131o\u011flu, “Baz\u0131 hastalarda kulak kep\u00e7esi, burun, y\u00fcz, diz, meme u\u00e7lar\u0131 da etkilenebilir. Nadiren t\u00fcm kol ve bacakta da RB g\u00f6r\u00fclebilir. Parmaklarda renk de\u011fi\u015fiminin yan\u0131 s\u0131ra i\u011fnelenme, uyu\u015fma, a\u011fr\u0131 olabilir. E\u011fer damarlar\u0131n daralma d\u00f6nemi uzun s\u00fcrerse dokular i\u00e7in tehlikeli olabilir. Kanlanma bozuklu\u011funa ba\u011fl\u0131 parmak u\u00e7lar\u0131nda yaralar geli\u015febilir. RB\u2019nin tan\u0131s\u0131 hastan\u0131n tipik yak\u0131nmalar\u0131 (parmaklarda so\u011fuk ve stresle geli\u015fen mavi-mor renk de\u011fi\u015fikli\u011fi, so\u011fukluk, a\u011fr\u0131) ve hastan\u0131n muayenesi ile konulur. \u015e\u00fcphelenilen vakalarda de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemleri vard\u0131r. Benzer yak\u0131nmalara neden olan di\u011fer sebepler d\u0131\u015flanmal\u0131d\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
HASTALARIN D\u0130KKAT ETMES\u0130 GEREKEN DURUMLAR<\/p>\n
RB olan hastalar\u0131n v\u00fccudunu so\u011fuktan korumas\u0131 ve buna g\u00f6re k\u0131yafet se\u00e7mesi gerekti\u011fini anlatan Sayarl\u0131o\u011flu, \u201cSo\u011fuk havalarda mutlaka eldiven ve y\u00fcn \u00e7orap giyilmelidir. Sigaradan uzak durulmal\u0131d\u0131r. Sigaradaki nikotin ve benzeri kimyasallar damarlar\u0131n daralmas\u0131na neden olarak RB\u2019yi k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilirler. Damar daralmas\u0131na yol a\u00e7an ila\u00e7lar\u0131n olumsuz etkisi nedeniyle tedavi se\u00e7imleri buna g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 nezle-grip, migren ila\u00e7lar\u0131 ve psikiyatrinin kulland\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 ila\u00e7lar damar daralmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Stres azalt\u0131lmal\u0131d\u0131r. Stresin damar daralt\u0131c\u0131 etkisi vard\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
\u0130LA\u00c7 TEDAV\u0130S\u0130<\/p>\n
RB olan hasta tedavisinin nas\u0131l oldu\u011funu da anlatan Sayarl\u0131o\u011flu, “RB\u2019nin ila\u00e7 tedavisinde belirtinin birincil (primer) veya ikincil (sekonder-ba\u015fka hastal\u0131k ile birlikte) olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemlidir. Tedavi plan\u0131 altta ba\u015fka bir hastal\u0131\u011f\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilerek yap\u0131l\u0131r. Sekonder RB\u2019nde e\u015flik eden hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisi \u00f6n planda yap\u0131l\u0131r. Bunun yan\u0131nda damar geni\u015fletici di\u011fer tedaviler hastan\u0131n durumuna g\u00f6re de\u011ferlendirilir. Ayr\u0131ca hastan\u0131n varsa kulland\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka ila\u00e7lar ve bunun RB\u2019ye etkileri de\u011ferlendirilerek gerekirse buna g\u00f6re d\u00fczenleme yap\u0131lmaktad\u0131r. RB olan bir kimse mutlaka doktor taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmelidir (tercihen \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 veya \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131\/Romatoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc). \u00c7\u00fcnk\u00fc burada tan\u0131 do\u011fruland\u0131ktan sonra RB\u2019ne ba\u015fka bir hastal\u0131\u011f\u0131n e\u015flik edip etmedi\u011fi ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta e\u015flik eden bir hastal\u0131k saptanmasa bile, bu hastal\u0131klar\u0131n daha sonradan da ortaya \u00e7\u0131kma ihtimali oldu\u011fundan hastalar belirli aral\u0131klar ile \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131p ikincil bir hastal\u0131k varl\u0131\u011f\u0131 tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irilmektedir” a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.