![](\"http:\/\/www.erzurumflas.com\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/felcli-hastalarda-tms-tedavisi-yuz-gulduruyor_0b85351.jpg\")
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzman\u0131 Prof.Dr.Cengiz Bahad\u0131r, TMS tedavisinin fel\u00e7li hastalar i\u00e7in yeni umut oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\nFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzman\u0131 Prof.Dr.Cengiz Bahad\u0131r, TMS tedavisinin fel\u00e7li hastalar i\u00e7in yeni umut oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
TMS teriminin transkraniyal manyetik stimulasyon tedavisi i\u00e7in k\u0131saltma olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tedavinin beynin belli b\u00f6l\u00fcmlerinin kafatas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndan manyetik olarak uyar\u0131lmas\u0131 esas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Prof.Dr.Cengiz Bahad\u0131r, \u201cBu y\u00f6ntem ile ilgili ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.Yakla\u0131\u015fk 40 y\u0131l kadar \u00f6nce insanda ilk deneyler ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu tedavi manyetik stimulasyon cihaz\u0131na ba\u011fl\u0131 bir \u00f6zel elektrod (koil) kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu koiller uygunacak beyin b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6re de\u011fi\u015fik \u015fekillerde olabilmektedir (yuvarlak, sekiz \u015feklinde vs) .Bu uyar\u0131c\u0131 koil i\u00e7inden y\u00fcksek ak\u0131m ge\u00e7irilirken ak\u0131m\u0131n y\u00f6n\u00fc aniden de\u011fi\u015ftirlimekte ve bu koil etraf\u0131nda manyetik bir alan yaratmaktad\u0131r. Bu manyetik alan beynin ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcne do\u011fru bir a\u00e7\u0131 ile uyguland\u0131\u011f\u0131nda beynin korteks denilen d\u0131\u015f tabakas\u0131ndaki sinir h\u00fccrelerini (n\u00f6ronlar\u0131) uyarmaktad\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n
FEL\u00c7L\u0130 HASTADA TMS TEDAV\u0130S\u0130<\/p>\n
TMS tedavisinin gerek ara\u015ft\u0131rma gerek tedavi ama\u00e7l\u0131 olarak en s\u0131k fel\u00e7li hastalarda (beyin felci, hemipleji, inme) kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Prof.Dr.Cengiz Bahad\u0131r, \u201cBu g\u00fcne kadar bu konuda binlerce ara\u015ft\u0131r\u0131lma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fel\u00e7ler genelde beyne giden bir damar\u0131n t\u0131kanmas\u0131 yada kanamas\u0131 sonucu o beyin b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki h\u00fccrelerin \u00f6lmesine ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta hastalar\u0131n bir taraf\u0131nda kol ve bacaklar\u0131nda de\u011fi\u015fen derecede g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck ortay \u00e7\u0131kar. Zamanla \u00f6nce bacakta daha sonrada kol ve elde k\u0131smen d\u00fczelme ortaya \u00e7\u0131kar. Ama hastalar\u0131n \u00e7o\u011funda de\u011fi\u015fen derecede sekel dedi\u011fimiz hareket kay\u0131plar\u0131 kalmaktad\u0131r. Bu \u00f6zellikle elde belirgin olmaktad\u0131r. Yine bu hastalarda hasta taraf\u0131n kaslar\u0131nda spastisite olarak adland\u0131r\u0131lan a\u015f\u0131r\u0131 kas gerginli\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu da istemli hareketlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 bask\u0131lamaktad\u0131r. Fel\u00e7li hastalarda istemli hareketin yeniden ba\u015flamas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen di\u011fer \u00f6nemli bir etkende sa\u011flam beyin yar\u0131s\u0131n\u0131n hasta taraf\u0131n aktivitesini bask\u0131lamas\u0131d\u0131r. TMS tedavisi bu ikinci etki \u00fczerinde etkili olmaktad\u0131r. TMS asl\u0131nda bir uyar\u0131c\u0131 tedavi olmakla beraber uygulanan manyetik alan\u0131n frekans\u0131na g\u00f6re (saniyediki at\u0131m say\u0131s\u0131) beynin ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde uyar\u0131c\u0131 yada bask\u0131lay\u0131c\u0131 etki ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bu tedavi ile beynin hasta b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc uyarmak yada hasta taraf\u0131 bask\u0131layan sa\u011flam beyin b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bask\u0131lamak m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Genelde fel\u00e7li hastalar\u0131n sa\u011flam beyin yar\u0131s\u0131na d\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 uyar\u0131m verilerek tedavi terch edilmektedir. Bu y\u00f6ntem hasta taraf\u0131 uyar\u0131c\u0131 tedaviye g\u00f6re biraz daha etkili bulunmu\u015ftur. Her iki y\u00f6ntemde de sonu\u00e7 olarak hasta beyin yar\u0131s\u0131ndaki n\u00f6ronlar\u0131n uyar\u0131labilirli\u011fi artarak istemli hareketin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu sayede hasta, \u00f6zellikle el-kol b\u00f6lgesinde daha \u00f6nce yapamad\u0131\u011f\u0131 hareketleri daha rahat yapmaya ba\u015flamakta ve daha \u00f6nce hi\u00e7 yapamad\u0131\u011f\u0131 hareketleri de yapabilir hale gelmektedir. Bu tedavinin etkinli\u011fi yap\u0131lan \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rmada g\u00f6sterilmi\u015ftir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
TMS TEDAV\u0130S\u0130 NASIL GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130R\u0130L\u0130R<\/p>\n
Prof.Dr.Cengiz Bahad\u0131r, TMS tedavisine ba\u015flamadan \u00f6nce ki\u015fiye \u00f6zel olan ve motor e\u015fik denen uyar\u0131 \u015fiddetinin belirlendi\u011fini belirterek, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBu basit testde hastan\u0131n beynini uyararak elinde hareket \u00e7\u0131karabilen en d\u00fc\u015f\u00fck uyar\u0131m \u015fiddeti belirlenir (motor korteks). Tespit edilen bu motor e\u015fik de\u011feri \u00fczerinden hastal\u0131\u011fa g\u00f6re uygulanacak ak\u0131m \u015fiddeti belirlenir. Hastan\u0131n ba\u015f\u0131 sabitlenir, uyar\u0131 verecek koil de en do\u011fru pozisyonda konumland\u0131r\u0131larak sabitlenir. Genellikle motor e\u015fik de\u011ferinin biraz alt\u0131nda bir uyar\u0131 \u015fiddetinde 1200 uyar\u0131 verilir. Bu tedavi yakla\u015f\u0131k 20 dakika s\u00fcrer.<\/p>\n
TMS tedavisinin yan etkileri yok denecek kadar azd\u0131r. G\u00fcvenlik rehberlerine g\u00f6re tedavi uygulanmaktad\u0131r ve bu limitler dahilinde %5-10 vakada hafif ba\u015f boyun a\u011fr\u0131s\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ciddi bir yan etkisi g\u00f6zlenmemi\u015ftir. Bu tedavi s\u0131ras\u0131nda hasta herhangi bir ac\u0131 duymaz.<\/p>\n
TMS tedavisi olduk\u00e7a yeni bir tedavi y\u00f6ntemidir. Tedavi protokolleri de halen geli\u015ftirilme a\u015famas\u0131ndad\u0131r. Fel\u00e7li hastalarda genellikle hafta i\u00e7i 5\u2019er g\u00fcn olmak \u00fczere 10 seans tedavi protokol\u00fc uygulanmaktad\u0131r.10 seans sonunda tedavi bitirilebilir yada sonra idame tedavisi denilen ve aras\u0131 a\u00e7\u0131lan tedavi protokolleri ile devam edilebilir. Burada hastan\u0131n tedaviye verdi\u011fi cevap esasd\u0131r. TMS tedavisi geleneksel rehabilitasyon y\u00f6ntemleri ile beraber kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha etkili olmaktad\u0131r.<\/p>\n
TMS tedavisi t\u0131bb\u0131n bug\u00fcne kadar \u00e7aresiz kald\u0131\u011f\u0131 fel\u00e7li hastalarda \u00f6zellikle el ve kolda yeniden hareket \u00e7\u0131karma konusunda yeni bir umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur. TMS tedavisi fel\u00e7li hastalar\u0131n tedavisinde daha s\u0131k kullan\u0131l\u0131r hale gelmi\u015f ve yak\u0131n gelecekte rutin bir tedavi haline gelmesi beklenmektedir. TMS tedavisi fel\u00e7li hastalarda konu\u015fma tedavisinde, depresyonda, tedaviye diren\u00e7li beyin kaynakl\u0131 a\u011fr\u0131larda da ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r.\u201d